Metaalsector zet zich in voor verantwoorde metaalketens

23 May 2019

De metaalsector bundelt de krachten voor een impuls aan internationaal maatschappelijk verantwoord ondernemen (IMVO). Bedrijven, brancheverenigingen, overheid, vakbonden en maatschappelijke organisaties tekenen daarvoor op 23 mei het convenant ‘Samen naar verantwoorde metaalketens’. Doel is om het internationaal verantwoord ondernemen te bevorderen en om misstanden op het vlak van mensenrechten en milieu in de metaalsector terug te dringen.

Het convenant richt zich op lange termijn sociale en ecologische effecten van de inkoop van grondstoffen en diensten in de metaalsector. De samenleving verwacht in toenemende mate dat bedrijven verantwoordelijkheid nemen voor alle aspecten van hun productieketen. Daarvoor is krachtenbundeling en samenwerking met andere stakeholders noodzakelijk. Met een gezamenlijke aanpak kunnen ook misstanden collectief worden aangepakt. Naast de binnenlandse aanpak, door de betrokkenheid van een Nederlandse brancheorganisatie, is dit convenant het eerste dat ook meteen internationaal verankerd is dankzij de betrokkenheid van een Europese brancheorganisatie.

Beperkt transparant
Nederlandse metaalbedrijven zijn voor hun productie veelal afhankelijk van de import van grondstoffen. Uit de MVO Sector Risico Analyse, die in opdracht van de overheid werd uitgevoerd, bleek dat de metaalsector een verhoogde kans op risico’s heeft op het schenden van mensenrechten, fundamentele arbeidsrechten, milieu- en biodiversiteitsnormen en negatieve impact op lokale gemeenschappen. Bovendien zijn toeleveringsketens van veel grondstoffen soms maar beperkt transparant. De Nederlandse metaalsector werkt ook veel met gerecycled metaal. Het gebruik van verantwoord gerecycled metaal draagt bij aan het verminderen van de vraag naar primaire grondstoffen en aan een circulaire economie. Ook in de metaalrecyclingsector willen de metaalbedrijven verbeterpunten in kaart brengen.

Internationale richtlijnen
IMVO-convenanten zijn een hulpmiddel om het bedrijfsleven en overige stakeholders hun prestaties op het vlak van internationaal verantwoord ondernemen te laten verbeteren. Een aantal bedrijven is al bezig om de risico’s in beeld te krijgen en aan te pakken. De sector constateert echter, op basis van de OESO-richtlijn voor multinationale ondernemingen, dat er nog gaten in de aanpak zitten.

Met het convenant bereidt de metaalsector zich ook voor op de EU-verordening over conflictmineralen die in 2021 in werking treedt. Die verplicht grote importeurs gedegen onderzoek te doen naar de herkomst van hun grondstoffen. Daarnaast is de Nederlandse overheid verplicht om te voldoen aan de ‘UN Guiding Principles’ inzake mensenrechten en bedrijfsleven en de OESO-richtlijnen voor multinationale ondernemingen. Het naleven van deze internationale kaders draagt ook bij aan de realisatie van de Duurzame Ontwikkelingsdoelstellingen (SDG’s).

Grote sector, internationaal convenant
Het convenant richt zich nadrukkelijk op alle metalen en op de gehele internationale metaalketen, inclusief metaalverwerkers en eindgebruikers. De Nederlandse metaalketen bestaat voor het merendeel uit MKB-bedrijven. Die leveren basismetalen en halffabricaten aan andere bedrijfstakken voor verdere verwerking in de automobielindustrie, de bouw, chemie, ruimtevaart en elektronica. Het is bij uitstek een keten die sterk internationaal opereert. Ook de recycling van metalen is onderdeel van deze keten.

Het convenant richt zich op nationale en internationale metaalbedrijven met het oog op het vergroten van de zichtbaarheid van de hele toeleveringsketen, en de impact van de gezamenlijke activiteiten van de deelnemers.

Meerdere convenanten
Dit convenant is het negende IMVO-convenant dat van kracht is. De sectoren textiel, banken, verzekeringen, pensioenen, goud, voedingsmiddelen, bosbouw en natuursteen zijn al aan de slag. Voor de sierteeltsector is een convenant in voorbereiding.

Deelnemers
Aan het metaalconvenant nemen de volgende partijen deel: Century Aluminum Vlissingen, Climax Molybedenum, CNV, E-MAX Aluminium Profielen, Eurometaux, FNV, Global March against Child Labour, Hunter Douglas Europe, IUCN Nederland, de Minister voor Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking, de Staatssecretaris van Economische Zaken en Klimaat, Tata Steel Nederland, Unicef Nederland, Uzimet, VNMI en Wupperman Staal Nederland.

De steunbetuigers zijn: Bettercoal, FME, International Tin Association, International Zinc Association, Metaal Recycling Federatie, en Terre des Hommes.

Giuseppe van der Helm fungeerde als de onafhankelijke voorzitter tijdens de totstandkomingsfase van het convenant. De Sociaal-Economische Raad begeleidt het metaalconvenant. Dit doet de SER in lijn met het SER-advies hierover uit 2014.