Historische oxykalkslikopslag

12 Mar 2019

Op het zuidwestelijke terreindeel van Tata Steel ligt (historisch) oxykalkslik opgeslagen. Oxykalkslik is een restproduct van de staalfabriek en bestaat hoofdzakelijk uit ijzeroxiden en kalk. De opslag is ontstaan in de jaren 1975-1985. Sinds de jaren ’70 van de vorige eeuw wordt door Tata Steel onderzoek verricht om een nuttige toepassing te vinden voor het materiaal.

Vanwege het hoge ijzergehalte kan het product mogelijk als grondstof worden ingezet. De opslag is in 1985 beëindigd en er vindt sindsdien geen verspreiding van het product plaats. De opslag vormt geen gevaar voor de omgeving en leidt niet tot bodemverontreiniging. 

De opslag is begroeid met de omliggende flora en ziet eruit als een natuurlijk stuk duin. Door de hoogte van de opslag wordt het zicht op Tata Steel onttrokken. Opvallend is dat er bijzondere orchideeën groeien vanwege het hoge kalkgehalte.  

Rond de opslag is een monitoringsnetwerk geïnstalleerd. In dit netwerk worden elk half jaar monsters genomen van het grondwater. Hierover wordt gerapporteerd aan de Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied. Deze monsters vertonen de normale achtergrondwaarden.  

De Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied beschouwt deze opslag als een voormalige stortplaats zoals gedefinieerd in het Landelijk rapport ‘Advies Nazorg Voormalige Stortplaatsen’ (NAVOS), met een passieve situatie (er vinden geen wijzigingen plaats op de locatie).
Sinds 2005 is het landelijk beleid om geen aanpak van dit soort stortplaatsen te eisen, Er was en is daarom geen sprake van een aparte vergunningplicht. 

Bij eventuele toekomstige wijzigingen van de huidige passieve status zal worden gehandeld in overeenstemming met de daarvoor geldende wet- en regelgeving.  

Verhoogde arseengehalten
In 2009 voert Ingenieursbureau Oranjewoud B.V. in opdracht van Corus Staal (later Tata Steel) een onderzoek uit naar de beschikbare monitoringsresultaten van de grondwaterkwaliteit ter plaatse van HOKS, waaronder ook naar de constatering dat de monitoringsrapportages laten zien dat arseen veelal verhoogd wordt aangetroffen in het grondwater.

Oranjewoud concludeert dat op basis van het bekend zijn van het feit dat in de kustzone van Nederland plaatselijk van nature verhoogde arseengehalten kunnen voorkomen en het feit dat op basis van langdurige monitoringsresultaten en het verloop van arseengehalten in de tijd, een samenhang met de aanwezigheid van het oxykalkslikdepot niet aannemelijk is en dat de gemeten verhoogde gehalten aan arseen in het grondwater een natuurlijke oorsprong hebben.

Waarom we het gebied als verdacht en verontreinigd omschrijven, terwijl de opslag geen gevaar voor de omgeving vormt en niet leidt tot bodemverontreiniging
Het HOKS gebied is een van onze ‘verdachte terreindelen’, die zijn vastgelegd in een rapport (Rapport ‘verdachte terreindelen’ 15-2-2001). OD NZKG beschikt ook over dit rapport. Tata Steel heeft een bodemkwaliteitskaart en om zo’n kaart te kunnen maken moet eerst worden  geïnventariseerd wat de verdachte gebieden zijn. Die zijn namelijk uitgesloten van het gebied waarvoor de bodemkwaliteitskaart kan worden gebruikt in relatie tot grondverzet. De redenen waarom een terreindeel als verdacht wordt aangemerkt kunnen divers zijn. In ieder geval betekent het niet automatisch dat zich ter plaatse ook daadwerkelijk een verontreiniging bevindt. Dat is relevant om te benadrukken.

In dit geval is het gebied als verdacht aangemerkt, omdat is vastgesteld dat het HOKS zelf niet aan de uitloogeisen voor een bouwstof voldoet. Dit betekent dat het materiaal in potentie verontreinigende stoffen zou kunnen uitlogen en daarmee de bodem zou kunnen verontreinigen. Of dit ook werkelijk gebeurt is afhankelijk van de locatie specifieke omstandigheden, zoals toepassingshoogte, mate van verdichting, indringingsdiepte van hemelwater, doorlatendheid, de geometrische vorm van de berg, etc. Daar doen we dus het periodieke grondwateronderzoek voor, om vast te stellen of het materiaal dat potentieel uitloogt ook daadwerkelijk tot een bodemverontreiniging leidt. Hieruit is tot nu toe gebleken dat geen bodemverontreiniging is aangetoond die in relatie tot HOKS staat. De halfjaarlijkse meting borgt dat we op tijd kunnen handelen mocht de situatie veranderen.