Centrale rol voor staal in circulaire economie

3 Feb 2020

In Nederland staat de week van 3 tot 7 februari in het teken van de circulaire economie. Een thema dat hoog op de agenda staat van het bedrijfsleven, gedreven door de ambitie van de Nederlandse overheid om in 2050 circulair te zijn. Door zijn unieke eigenschappen kan staal in verscheidene sectoren een grote rol spelen in de transitie naar een circulaire economie.

Een circulaire economie richt zich op het behoud van de waarde van materialen en producten door hergebruik, herfabricage en recycling daarvan. Staal is hiervoor bij uitstek geschikt; het is makkelijk herbruikbaar en kan eindeloos worden gerecycled zonder kwaliteitsverlies. Bovendien kan er waarde toegevoegd worden na recycling door zogenaamd ‘up-cycling’. Zo wordt de oude auto de batterij van morgen. Het is momenteel het meest gerecyclede materiaal ter wereld, met een recyclingpercentage van 80% tot 95%. Deze unieke eigenschappen maken dat staal in diverse sectoren een belangrijke bijdrage kan leveren in de transitie naar circulariteit.

 

In gesprek

Wilt u meer weten over de rol van Tata Steel in de circulaire economie? Bezoek dan op een van onderstaande data ons Informatieloket Tata Steel in de Buurt.
Locatie: Informatieloket Tata Steel in de Buurt, Zwaanstraat 20 in Wijk aan Zee.

- 7 februari van 10.00 – 16.00 uur: in gesprek met onze experts op het gebied van bouw en verpakkingen over (her)gebruik van staal.
- 27 februari 18.30 – 20.00 uur (inloop vanaf 18.00 uur): themabijeenkomst Staal in de circulaire economie. Aanmelden via: www.tatasteelevents.com/nl/indebuurt

 

Circulair bouwen
In het Uitvoeringsprogramma 2019-2023, het overkoepelende plan van de Nederlandse overheid voor de overgang naar een circulaire economie in de komende jaren, is de bouw een belangrijk focuspunt. De bouwsector neemt 50% van het grondstoffenverbruik in Nederland voor zijn rekening, en veel afval gaat nu nog naar de sloop. Stalen onderdelen zijn echter makkelijk demonteerbaar en kunnen zonder kwaliteitsverlies worden hergebruikt.

“Staal is een uniek product. Het is een permanent materiaal dat niet verloren gaat en is door zijn vervormbaarheid makkelijk opnieuw te gebruiken. En als dat niet mogelijk is kan het worden omgesmolten tot nieuw staal, zelfs met betere eigenschappen dan het oorspronkelijk product. In die zin wordt staal dan ook niet geconsumeerd, maar ‘gebruikt’. Een goed voorbeeld hiervan zijn stalen onderdelen die in de bouw worden gebruikt, zoals draagconstructies en gevels. Door hun modulaire en demontabele ontwerp kunnen ze zonder kwaliteitsverlies worden hergebruikt of geherfabriceerd”, zegt Bauke Hoekstra Bonnema, senior manager bij Tata Steel Marktontwikkeling Bouw.

Praktische voorbeelden hiervan zijn er in Nederland inmiddels genoeg. Zo heeft Tata Steel een bijdrage geleverd aan het volledig circulaire distributiecentrum Fokker7/8 bij Schiphol, een gebouw dat modulair is ontworpen zodat het aan het einde van zijn levensduur volledig kan worden gedemonteerd en hergebruikt. In 2018 leverde Tata Steel materiaal voor The Green House in Utrecht. Het gebouw bestaat uitsluitend uit hoogwaardig staal en glas, en is zo ontworpen dat de constructie in de toekomst 100% herbruikbaar is.


Een duurzame keuze voor verpakkingen

Staal wordt ook gezien als de duurzame verpakkingskeuze voor de 21ste eeuw. Het is milieuvriendelijk, vervormbaar en voedsel kan voor een lange periode worden bewaard. Maar liefst 95 procent van al het blik wordt in Nederland weer opgehaald en gerecycled, significant meer dan andere verpakkingsmaterialen. Daarmee behoort Nederland tot de top in Europa.

Armin von Keitz, duurzaamheidsmanager bij Tata Steel Packaging: “Door het hoge recyclingspercentage is blik een verantwoorde verpakkingsoptie. Ieder blik kan worden gerecycled, maar het staal kan ook worden hergebruikt voor andere producten zoals in een auto of een fiets. Deze kwaliteiten zijn echter nog te weinig bekend onder het brede publiek. Daarom organiseerde Tata Steel samen met Bonduelle en Trivium Packaging (voorheen Ardagh) afgelopen jaar een campagne om zowel producenten als consumenten bewust te maken de duurzame eigenschappen van blik.”

Bij de fabriek in IJmuiden is een innovatief verpakkingsconcept ontwikkeld, genaamd Protact: een innovatief verpakkingsstaal met een polymeerlaag. Naast dat ook dit verpakkingsstaal volledig gerecycled kan worden, is een aantal productiestappen overbodig – zoals lakken en drogen – waardoor het water- en energieverbruik wordt gereduceerd. Er zijn plannen om Protact ook in te zetten bij een mobiele conservenlijn waarmee boeren, waar ook ter wereld, hun producten ter plaatse kunnen verwerken en conserveren. Waardoor het verlies van voedsel drastisch kan worden verminderd.

Op weg naar een circulaire economie
Een circulaire toepassing van staal is ook in verscheidene andere sectoren mogelijk. Van belang is om daarbij in de ontwerpfase al na te denken over de mogelijkheden tot hergebruik of het reduceren van grondstoffen, zodat de levensduur van materialen en producten aanzienlijk verlengd kan worden. Tata Steel kijkt samen met klanten over de meest geschikte materialen, bijvoorbeeld lichter staal dan wat nu voor auto’s gebruikt wordt. Vorig jaar ontving Tata Steel nog een Steelie Award voor de ontwikkeling van een Life Cycle Assessment instrument.

De duurzaamheid en flexibiliteit van staal maakt het zeer geschikt voor de circulaire economie Innoveren blijft echter nodig. Hiervoor gebruiken wij ook de denkkracht van talenten binnen de Tata Steel Academy, die met een frisse blik naar verschillende onderwerpen kijken. Zo presenteerde de studenten onlangs een nieuwe blikshredder, een compact apparaat dat het mogelijk maakt om het staal en aluminium in blikafval makkelijk te scheiden. “Het is een klein, maar mooi voorbeeld van hoe wij in ons bedrijf circulair kunnen gaan werken”, stelt von Keitz.