Analyse mogelijke gezondheidseffecten kooksovengas

Op 30 oktober 2018 is er een emissie geweest van kooksovengas uit de kooksovens van Tata Steel. In totaal is er 7 minuten lang een uitstoot geweest van dit gas, dat vervolgens in een wolk is weggedreven. Deze wolk kooksovengas is van het Tata Steel terrein weggedreven met de ZZO-wind richting zee.

Tata Steel heeft opdracht gegeven aan Royal HaskoningDHV om onderzoek te verrichten naar de mogelijke gezondheidseffecten van de kookswolk die vrijkwam na een technische storing in Kooksgasfabriek 2.

Het onderzoek is uitgevoerd door twee toxicologen, die de volgende onderzoeksvragen:

  1. Wat zijn de mogelijke gezondheidseffecten van kooksovengas?
  2. Wat is hiermee het mogelijke effect geweest op de gezondheid van de omwonenden van Tata Steel na de emissie van kooksovengas op 30 oktober 2018?

Hiervoor is gebruik gemaakt van de bekende samenstelling van de individuele componenten van het gas, zoals door Tata Steel aan Royal HaskoningDHV aangeleverd. Ook is gebruik gemaakt van de meetwaarden van de “E-neuzen” (elektronische gasmeetapparatuur) die rondom en op het terrein van Tata Steel staan opgesteld.

Met behulp van informatie over de samenstelling en hoeveelheid vrijgekomen gas kan worden getoetst of de door het RIVM gestelde interventiewaarden zijn overschreden. Dit onderzoek kende een doorlooptijd van twee weken. Door deze korte tijd en het werken met aangeleverde gegevens kan een nadere aanvulling in de toekomst noodzakelijk zijn.

Conclusie

Voor de stoffen vrijgekomen bij de uitstoot van het kooksovengas, is er op basis van de beschikbare informatie, een grove inschatting gemaakt van de kans op overschrijding van de door het RIVM gestelde interventiewaarden[1]. Op basis van deze schattingen, en de meetwaarden van de waterstofsulfide (H2S) detectoren in de beschikbare E-neuzen, kan niet worden uitgesloten dat voor H2S lokaal de voorlichtingsrichtwaarden[2] (VRW) zijn bereikt, met als gevolg een korte periode van hinderlijke geur en eventuele symptomen zoals hoofdpijn en lichte irritatie van de ogen en luchtwegen.

Afhankelijk van het daadwerkelijke verspreidingsgebied, kunnen waterstofcyanide, koolstof monoxide, benzeen of ammoniak ook hebben bijgedragen aan eventuele symptomen. Maar, op basis van de gemaakte inschatting wordt het op dit moment onwaarschijnlijk geacht dat voor deze stoffen in het verspreidingsgebied de minimale voorlichtingsrichtwaarden zijn overschreden.

Voor een specifieke risicobeoordeling vindt momenteel een verdere nauwkeurige verspreidingsanalyse plaats, gebaseerd op een gemodelleerde inschatting van het verspreidingsgebied van de componenten van het vrijgekomen kooksovengas. De resultaten daarvan zullen begin 2019 bekend worden.

 

[1] https://rvs.rivm.nl/normen/rampen-en-incidenten/interventiewaarden

[2] De voorlichtingsrichtwaarde (VRW) geeft de luchtconcentratie van een stof die de blootgestelde bevolking met grote waarschijnlijkheid als hinderlijk waarneemt, of waarboven lichte gezondheidseffecten mogelijk zijn.

 

Analyse van mogelijke gezondheidseffecten ROZA en Converterslak

De gezondheidsrisisco’s, die bewoners van Wijk aan Zee hebben gelopen als gevolg van de uitstoot van stofdeeltjes van Roza en converterslak, zijn hoogstwaarschijnlijk gering. Dat staat in het onderzoek dat Tata Steel heeft laten doen door toxicologen van bureau Royal HaskoningDHV (RHDHV) naar de eigenschappen van de stofdeeltjes en de uitstoot van de stofdeeltjes. De onderzoekers hebben geen definitieve conclusies getrokken m.b.t. de gezondheidsrisico’s, omdat niet bekend is in hoeverre bewoners tijdens de uitstoot daadwerkelijk (fijne) stofdeeltjes hebben ingeademd.

De onderzoekers van RHDHV hebben gekeken naar de analyses van stofmonsters die in augustus en september zijn verzameld in Wijk aan Zee, naar de bekende samenstelling van hoogovenslak en naar rapporten over de luchtkwaliteit in de regio IJmond in 2016 en 2017. De onderzoekers  hadden niet de beschikking over meetgegevens van de luchtkwaliteit en de grootte van de stofdeeltjes tijdens de uitstoot zelf. Dat is de reden dat ze in de conclusies een inschatting geven van de gezondheidsrisico’s als gevolg van uitstoot, maar geen definitieve conclusie trekken. Om het daadwerkelijke gezondheidsrisico goed in te schatten, zijn nauwkeurige (fijn)stofmetingen (luchtsampling) van de individuele componenten, alsmede de deeltjesgrootte van het stof ten tijde van de uitstoot (zowel aan de bron, als meting op locatie) nodig. Daarnaast kan gezondheidsmonitoring van omwonenden een beter beeld geven van de effecten.

De onderzoekers zeggen dat het niet waarschijnlijk is dat gezondheidseffecten optreden als gevolg van het inademen van grove grafiethoudende stofdeeltjes. Dit stof is waarschijnlijk te grof om diep in de longen terecht te komen. Als mensen  denken dat zij van ingeademd stof  last  hebben gehad, kan dat het gevolg zijn van tijdelijke irritatie aan de luchtwegen door het stof. Dit is volgens de onderzoekers een inschatting, omdat de onderzochte stofmonsters geen uitsluitsel geven over eventueel fijn stof in de lucht tijdens de grafiethinder.

De feitelijke blootstelling aan componenten van slak via de huid of de mond is volgens de onderzoekers waarschijnlijk zeer laag, helemaal als bewoners het advies opvolgen om na aanraking van het stof de handen wassen.

De onderzoekers van RHDHV hebben ook gekeken naar de bekende gezondheidsrisico’s van alle gemeten stoffen die volgens analyses aanwezig zijn in Roza-slak en converterslak. Niet al deze stoffen zaten overigens in de stofmonsters die zijn genomen in Wijk aan Zee. Weliswaar zitten er stoffen in slak die gezondheidsrisico’s kunnen opleveren, maar deze risico’s treden vooral op bij langdurige blootstelling aan hoge concentraties, bijvoorbeeld tijdens het werk.

 Adviezen RH-DHV voor vervolgonderzoek:

- nauwkeurige stofmetingen;

 - betrekken van gezondheidsmonitoring van omwonenden;

-  verdere nauwkeurige blootstellingsanalyse meenemen in vervolgonderzoek.


De onderzoekers benadrukken dat dit rapport is opgesteld in een korte tijd en op basis van de door Tatasteel Europe ter beschikking gestelde gegevens.